De nieuwe Utrechtse grondstoffenmonitor moet gemeenten helpen slimmer om te gaan met afval en grondstoffen. Voor Nieuwegein zit de belangrijkste boodschap niet alleen in beter afval scheiden, maar vooral in wat de stad bouwt, sloopt, inkoopt en opnieuw gebruikt.

De provincie Utrecht presenteerde de monitor op 11 maart als een online dashboard met cijfers over grondstoffengebruik, afvalstromen en schaarse materialen. Volgens de provincie komt 73 procent van het grondstoffengebruik van bedrijven en 25 procent van huishoudens. Ook maakt de monitor duidelijk dat recycling alleen niet genoeg is, zelfs als al het afval wordt hergebruikt is dat nog maar een kwart van de materialen die nu worden gebruikt.

Voor Nieuwegein is dat geen verrassing. In het omgevingsprogramma Circulaire Stad 2025, 2028 staat al dat de gemeente juist wil sturen op plekken waar zij zelf invloed heeft, zoals de openbare ruimte, vastgoed, aanbestedingen en bouwprojecten. In dat document staat ook dat eisen kunnen worden gesteld aan bijvoorbeeld hergebruikt asfalt en dat voor circulair en duurzaam bouwen nieuwe prestatie eisen worden uitgewerkt.

Daarmee ligt de Nieuwegeinse focus een stuk concreter dan alleen “meer recyclen”. De winst zit hier vooral in beton, straatwerk, asfalt en nieuwbouw, precies de onderdelen waar in een groeiende stad veel grondstoffen in verdwijnen. De gemeente schrijft zelf dat zij via inkoop en aanbestedingen duidelijke spelregels wil meegeven, zodat minder grondstoffen worden verspild en materialen hoogwaardig worden hergebruikt. Ook wil Nieuwegein bedrijven in de bouw blijven uitdagen om circulairer te werken.

De provinciale monitor is voor Nieuwegein dus vooral een bevestiging van een koers die lokaal al was ingezet. De echte vraag is nu niet óf de stad circulairder moet worden, maar hoe snel inwoners daar iets van gaan merken in concrete projecten op straat en op de bouwplaats.